> Klassieke kernvraag: Waarom? Het onderzoeksaspect **Motivatie** onderzoekt in hoeverre de bestaansreden van de capability expliciet, gedeeld en actueel is. Hierbij wordt gekeken of duidelijk is welk probleem, doel of belang de capability rechtvaardigt, en of deze motivatie richting geeft aan keuzes, prioriteiten en investeringen. Motivatie vormt het fundament onder het bestaan van de capability en is bepalend voor haar relevantie. De volwassenheidsniveaus beschrijven de ontwikkeling van impliciete of historisch gegroeide motivatie naar een expliciet, toetsbaar en adaptief legitimatiekader. Tekortkomingen in dit aspect worden zichtbaar wanneer investeringen moeilijk te verantwoorden zijn, prioriteiten ter discussie staan of wanneer de capability blijft bestaan ondanks veranderde context of afgenomen waarde. ### CMMI-analysetabel — Motivatie | CMMI-niveau | Functioneert zoals bedoeld (minimaal) | Tekortkomingen / signalen | | ------------------------------ | ------------------------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------------------------------ | | **1 – Ad hoc** | Er is een impliciet gedeelde reden van bestaan. | Motivatie is historisch; nut en noodzaak zijn niet bespreekbaar. | | **2 – Herhaalbaar** | Motivatie is benoemd en vastgelegd. | Beperkte koppeling aan strategie; motivatie verandert zelden. | | **3 – Gedefinieerd** | Motivatie is expliciet gekoppeld aan strategische doelen en breed herkend. | Actualiteit wordt weinig getoetst; verandering roept weerstand op. | | **4 – Beheerst** | Motivatie wordt periodiek geëvalueerd op kosten, baten en risico’s. | Moeilijk meetbare waarden raken onderbelicht. | | **5 – Optimaal** | Motivatie wordt proactief herijkt; stoppen of aanpassen is expliciet mogelijk. | Te frequente herijking kan instabiliteit veroorzaken. |